Steno systeem Groote

Ontstaan

Spreekt men in Nederland van steno, dan bedoelt men daarmee het stenosysteem Groote. Systeem Groote is in 1899 ontwikkeld door Arnold Willem Groote (A.W. Groote), een assistent van een Nederlandse generaal. Groote had een methode nodig om de woorden van de generaal op te schrijven terwijl hij op een paard zat. Geen van de bestaande systemen voldeed, omdat er allerlei zeet tekens in voorkwamen, zoals punten. Zelfs als een paard langzaam loopt, verandert een punt al gauw in een streepje. Daarom ontwikkelde Groote een vloeiend systeem zonder gebruik van punten.
Systeem Groote is speciaal ontworpen voor de Nederlandse taal (en is daarom hiervoor het meest geschikt), maar kan ook in allerlei andere talen worden toegepast.

Kenmerken van systeem Groote

De lettertekens zijn vereenvoudigde letters. Als gevolg hiervan is het schrijven makkelijker dan het teruglezen.
In systeem Groote wordt fonetisch geschreven. Je schrijft op wat je hoort.
Er is geen verschil tussen hoofd- en kleine letters.
Elk woord wordt in één vloeiende penbeweging geschreven (bijvoorbeeld geen puntjes op de i), waardoor tijdwinst wordt behaald.
Veel voorkomende woorden hebben een afkorting. Je moet dus een lange lijst met afkortingen uit het hoofd leren.
Veel letters mogen worden weggelaten, maar dit moet volgens een lijst van 10 vaststaande regels gebeuren!

De stenotekens van systeem Groote

De regels voor het weglaten van letters

Regel 1: aan het einde van een lettergreep worden 'd', 't' en 'dt' weggelaten indien zij direct volgen op een medeklinker. Voorbeelden: kran(t), wor(dt), mon(d)hoek.
Regel 2: op elke plaats in een woord worden 'd', 't' en 'dt' weggelaten indien zij direct volgen op een medeklinker én worden gevolgd door een toonloze klinker. Voorbeeld: warm(t)e.
Regel 3: een toonloze 'e' wordt weggelaten, behalve als een voorafgaande d/t/dt al is weggelaten, of wanneer de 'e' onderdeel is van de eerste lettergreep. Voorbeelden: slag(e)r en vrag(e)n, maar gluur(d)e en regering!
Regel 4: 'en' of 'n' worden aan het einde van een woord (of woorddeel) weggelaten, behalve als het een meervoud van een zelfstandig naamwoord is. Wanneer regel 2 al is toegepast, dan wordt alleen 'n' weggelaten. Voorbeelden: wandel(en), staa(n), rek(en)som en lach(t)e(n) (= combinatie van regels 2 en 4).
Regel 5: de meervoudsvorm van zelfstandig naamwoorden wordt weggelaten als het meervoud duidelijk blijkt uit het restant van de zin. Pas regel 2 toe vóór regel 5. Voorbeelden van voor de hand liggende meervoudsvormen:
- tellen: 10 broek(en)
- andere uitspraak van klinker: bad(en)
- meervoudsvorm verandert het woord: kin(d)er(en)
- gebruik van werkwoord: pan(nen) kop(en)
- gebruik van lidwoord: de wiel(en)
Regel 6: wanneer een lettergreep eindigt met een horizontale lijn (de stenotekens voor 'i', 'ie', 'ij', 'y' en 'ei') worden 'd', 't' en 'dt' weggelaten. Voorbeelden: pi(t), gei(t), tij(d)sti(p).
Regel 7: de voorvoegsels 'ge' en 'be' worden afgekort tot 'e'. Deze voorvoegsels worden geheel weggelaten wanneer zij niet aan het begin van een woord staan, of wanneer zij voorafgaand aan een klinker staan. Voorbeelden: (b)eleg, (g)eloof, (be)am(en) en on(ge)zon(d).
Regel 8: de volgende voorvoegsels worden afgekort:
- con-/kon-/com-/kom- worden 'ko'. Voorbeeld: ko(n)tak(t)
- dis- wordt 'di'. Voorbeeld: di(s)ko
- mis- wordt 'mi'. Voorbeeld: mi(s)poes
- im-/in- worden 'i'. Voorbeeld: i(n)koop
- inder-/intro-/inter- worden 'ir'. Voorbeeld: i(nte)rkom
- sub- wordt 'su'. Voorbeeld: su(b)groep
Regel 9: de volgende woorduitgangen worden afgekort:
-baar wordt 'aa'
-deel(s) wordt 'd'
-heid/houd(t/en) wordt 'h'
-ig wordt 'g'
-eur wordt 'r'
-iën/-ion/ioen wordt 'n'
-rijk/keur(ig)/kunde(ig)/kom(t/en/st) wordt 'k'
-lijk(s) worst 'l'
-matig wordt 'ag'
-ment wordt 'm'
-stel(len) wordt 'st'
-schap wordt 'g'
-tie wordt 'ie'
-tief wordt 'ief'
-zaam wordt 'aam'
-besluit(en) wordt 'sl'
Regel 10: 'd', 't' en 'dt' worden weggelaten indien zij worden voorafgegaan door een medeklinker en worden gevolgd door een woorduitgang. Voorbeeld: mon(di)g.
Regel 11: de tussen-s bij woordsamenstellingen wordt weggelaten. Voorbeeld: monnik(s)kruid.

Steno leren

Op deze pagina vind je alle benodigde informatie om steno te leren. Toch zal het niet makkelijk zijn om met deze informatie vloeiend steno te leren. Waar begin je? Wie controleert je vorderingen, zodat je jezelf niet iets fouts aanleert? Wil je steno leren, dan is het bijna onmogelijk om dit te doen zonder een stenocursus te volgen.

Van een cursus steno mag je verwachten:

een doordachte opbouw door het stapsgewijs aanleren van de stenotekens en stenoregels;
veel oefenen en training om ervaring en routine op te doen;
begeleiding door een professionele docent;
feedback op je vooruitgang;
waar nodig bijsturing;
het gemotiveerd houden van de cursisten.

In onze cursus steno leer je in 5 dagdelen voldoende steno om normaal spreektempo te kunnen volgen. Je kunt dus 'live' alles woordelijk opschrijven wat iemand zegt. Het is een intensieve cursus waarvoor enige inzet vereist is.